Áp lực học tập, công việc và kỳ vọng từ gia đình khiến nhiều người trẻ rơi vào tình trạng căng thẳng kéo dài. Không phải ai cũng nhận ra mình đang quá tải, bởi phía sau lịch trình bận rộn và vẻ ngoài bình thường có thể là những đêm mất ngủ, sự mệt mỏi và cảm giác không biết chia sẻ cùng ai.
Phía sau những ngày luôn phải cố gắng
Với nhiều sinh viên, cuộc sống không chỉ xoay quanh việc học. Chuyện tìm kiếm cơ hội thực tập, chuẩn bị cho công việc sau khi ra trường, tự chủ tài chính hay đáp ứng mong đợi của gia đình cũng trở thành những mối bận tâm thường trực. Khi nhiều áp lực dồn đến cùng lúc, việc duy trì nhịp sống bình thường đôi khi đã là một thử thách.
Có người vẫn đi học, đi làm, gặp gỡ bạn bè như mọi ngày nhưng đêm về lại trằn trọc, đầu óc lúc nào cũng bận rộn. Những việc trước đây có thể giải quyết dễ dàng nay trở nên nặng nề hơn. Tuy nhiên, vì sợ bị cho là yếu đuối hoặc nghĩ rằng ai cũng phải trải qua giai đoạn này, không ít người chọn cách im lặng và tiếp tục chịu đựng.
Bài viết “Người trẻ đi làm hay chữa lành, sức khỏe tâm thần có ổn?” đăng trên báo Tuổi Trẻ ngày 15/4/2026 đề cập đến câu chuyện người trẻ đối mặt với áp lực công việc và tìm cách cải thiện trạng thái tinh thần. Thực tế, nghỉ ngơi hay tìm một hoạt động yêu thích có thể giúp giải tỏa phần nào căng thẳng. Nhưng khi mệt mỏi kéo dài, việc cố gắng tự vượt qua mà không tìm hiểu nguyên nhân có thể khiến vấn đề bị bỏ qua.
Tìm cách giải tỏa, đừng đánh đổi sức khỏe
Khi lịch học dày đặc hoặc kỳ thi đến gần, nhiều sinh viên tìm cách kéo dài thời gian thức để hoàn thành công việc. Cà phê, nước tăng lực hay các sản phẩm được quảng cáo giúp tăng trí nhớ, duy trì sự tỉnh táo cũng có thể trở thành lựa chọn của một số người.
Trong bài “Mất ngủ, lo âu sau dùng ‘thần dược’ ôn thi”, VnExpress ngày 27/6/2025 phản ánh trường hợp một nam sinh gặp vấn đề sức khỏe sau khi sử dụng sản phẩm với mong muốn cải thiện trí nhớ và tỉnh táo khi ôn thi. Những biểu hiện như tim đập nhanh, khó thở và mất ngủ khiến gia đình phải đưa em đến cơ sở chuyên khoa thăm khám.
Câu chuyện cho thấy áp lực thành tích đôi khi khiến người trẻ đặt kết quả trước mắt lên trên sức khỏe của mình. Khi thời gian ôn tập không đủ, thay vì giảm bớt công việc hoặc điều chỉnh lịch sinh hoạt, một số người lại tìm đến những giải pháp được quảng cáo là có tác dụng nhanh.
Nhiều người trẻ cho rằng cứ tìm về với thiên nhiên là cách làm tốt nhất để chữa lành
Không phải mọi phương pháp tự chăm sóc đều vô ích. Đi bộ, nghe nhạc, trò chuyện với bạn bè hoặc dành thời gian nghỉ ngơi vẫn có thể giúp tinh thần dễ chịu hơn. Điều quan trọng là nhận ra giới hạn của những cách này. Nếu tình trạng mất ngủ, lo âu hoặc buồn bã kéo dài, ảnh hưởng đến học tập và sinh hoạt, người gặp vấn đề nên tìm đến cơ sở y tế hoặc chuyên gia tâm lý có chuyên môn, thay vì tự dùng thuốc hay sản phẩm không rõ nguồn gốc.
Khi người trẻ cần được lắng nghe
Không phải ai cũng dễ dàng nói với gia đình rằng mình đang mệt mỏi. Có người sợ bố mẹ lo lắng, có người ngại bị so sánh với bạn bè, cũng có người không biết phải bắt đầu câu chuyện từ đâu. Những lời khuyên như “đừng nghĩ nhiều”, “có thế mà cũng buồn” đôi khi khiến họ càng khó chia sẻ hơn.
Trong cuộc phỏng vấn đăng trên Kenh14 ngày 5/3/2020 với tiêu đề “Tiến sĩ Đặng Hoàng Giang: Mỗi người trẻ cần phải được lắng nghe, thấu hiểu!”, TS Đặng Hoàng Giang nhấn mạnh mong muốn người trẻ được lắng nghe, thấu hiểu, được yêu thương và tôn trọng mà không phải đáp ứng những điều kiện hay kỳ vọng của người khác. Những chia sẻ này đặt ra một vấn đề đáng suy nghĩ trong cách gia đình nhìn nhận đời sống tinh thần của con cái: điều người lớn cho là nhỏ nhặt chưa chắc đã nhẹ nhàng đối với người trẻ đang trải qua nó.
Tiến sĩ Đặng Hoàng Giang: Mỗi người trẻ cần phải được lắng nghe, thấu hiểu!
Với sinh viên, phòng tư vấn tâm lý tại trường có thể là nơi để tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp khó khăn trong học tập, các mối quan hệ hoặc cuộc sống cá nhân. Gia đình cũng cần dành thời gian lắng nghe thay vì vội vàng đưa ra lời khuyên hay phán xét. Đôi khi, một cuộc trò chuyện bình tĩnh sẽ giúp người trẻ dễ mở lời hơn về điều họ đang trải qua.
Tuy nhiên, sự quan tâm từ người thân không thể thay thế việc thăm khám khi vấn đề đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe. Người có biểu hiện bất thường kéo dài cần được hướng dẫn đến dịch vụ phù hợp, thay vì chỉ được khuyên phải suy nghĩ tích cực hoặc tự điều chỉnh bản thân.
Chăm sóc tinh thần cũng là chăm sóc sức khỏe
Giấc ngủ thất thường, cảm giác kiệt sức, khó tập trung hay mất hứng thú với những hoạt động quen thuộc đều là những biểu hiện đáng lưu ý nếu xuất hiện thường xuyên. Chúng không đồng nghĩa với việc một người chắc chắn mắc bệnh tâm thần, nhưng cũng không nên bị gạt đi chỉ vì người đó vẫn đi học hoặc làm việc bình thường.
Người trẻ có thể bắt đầu bằng việc sắp xếp lại lịch sinh hoạt, ngủ đủ, vận động phù hợp và dành thời gian cho những mối quan hệ khiến mình cảm thấy thoải mái. Việc hạn chế những nội dung trên mạng xã hội gây áp lực so sánh cũng có thể giúp giảm bớt căng thẳng. Khi công việc vượt quá khả năng, học cách trao đổi và nhờ hỗ trợ cũng cần thiết không kém việc cố gắng hoàn thành mọi thứ.
Không phải lúc nào nỗ lực nhiều hơn cũng mang lại kết quả tốt hơn. Có những thời điểm, điều cần thiết là dừng lại để xem sức khỏe của mình đang ở đâu, thay vì tiếp tục chạy theo những mục tiêu chưa có điểm dừng. Chăm sóc sức khỏe tinh thần không phải là từ bỏ cố gắng, mà là biết khi nào cần nghỉ ngơi và khi nào cần tìm đến sự giúp đỡ.